Foutloos schrijven is voor watjes
Wim Beunderman, 12-07-2011
Foto door Patti Adair op sxc.hu
Laatst overkwam het me. Het bloed rees naar mijn hoofd, mijn hart ging tekeer als een galopperend racepaard en het zweet brak me aan alle kanten uit. Zag ik het wel goed? Ja hoor Wim, zei ik in mezelf met mijn ogen op het beeldscherm gefixeerd, je ziet het goed. Daar in een blog stond het in letters die steeds groter leken te worden: ‘Ik wordt' in plaats van ‘Ik word'.
So what...!
Ik slikte nog eens en heel even kwam het in me op om de eigenaar van de blogsite op mijn grammaticafout te wijzen. Tegelijkertijd herinnerde ik me hoe deze een half jaar geleden had gereageerd op mijn vraag of ze behoefte had aan feedback op de fouten in d'r eigen artikelen. “Ja weet ik, het stikt van de fouten” zei ze openhartig. Opeens betrapte ik mezelf op een grote grijns. Die reactie had me toen aan het denken gezet. Nu weer. Waar maakte ik me nou druk om? Dus ik had een fout gemaakt. So what...! Ik realiseerde me dat deze ‘slip of the pen' was ontstaan door de passie waarmee ik had geschreven.
Taalregeltjes
En daarmee zag ik in hoe bang we zijn om afgerekend te worden op onze fouten. Ik ben er ook van overtuigd dat de meeste tekstschrijvers zich daarom ook zo aan taalregeltjes houden. Het voelt veilig, je hoort erbij en je denkt controle te hebben als je gewoon schrijft zoals het zogenaamd hoort. Jammer, denk ik dan. Je verbergt je in de massa, je valt niet op en mist een hoop plezier.
Draken van zinnen
Nou hoor ik de tekstschrijvers die deze blog post lezen al denken: een schrijffout haalt de lezer uit je verhaal. Dat kan je klanten en geld kosten. Daar ben ik het helemaal eens. Maar!!! Als je zo op taalregeltjes let, kun je niet met passie schrijven. Je vergeet je lezer, je bent niet met je lezer begaan en raakt deze niet in het hart. Sterker nog, ik zie overduidelijk als een tekstschrijver zuiver taalgericht is. Dan raak ik uit het verhaal door draken van zinnen, door zinnen die niet vloeien, door een tekst die helemaal niets met mij doet. Zo'n tekst kost pas geld! En alleen maar omdat de tekstschrijver doodsbenauwd is om van de regels af te wijken. Mijn conclusie: Foutloos schrijven is voor watjes!
Fouten durven maken
Zo, nu de watjes zich beledigd voelen en afgehaakt zijn, ga ik jou de kracht van ‘fouten durven maken' verklappen. Als je fouten durft te maken, stel je je open voor nieuwe dingen. Je verruimt je geest. Je let niet meer op wat allemaal niet kan en mag en focust op mogelijkheden! Opeens zie je wat de wereld je te bieden heeft. Om elke hoek word je verrast door weer iets nieuws. Wist je trouwens dat veel ontdekkingen per ongeluk worden gedaan? Kijk naar Columbus. Deze Italiaanse ontdekkingsreiziger zocht een vaarroute naar India en ontdekte Amerika.
Mogelijkheden
Meer voorbeelden: Louis Pasteur – penicilline, Isaac Newton – zwaartekracht, teflon, de magnetron, klittenband, Jacob Davis en Levi Strauss – de spijkerbroek. En wat dacht je van vuur? Ook dat was per ongeluk. Of puur geluk, het is maar net hoe je het bekijkt. Dan heb ik het niet eens over al die succesvolle zakenmensen zoals Steve Jobs en Bill Gates of de grootheden der aarde zoals Nelson Mandela en Moeder Theresa. Die lieten zich niet weerhouden door de angst fouten te maken. Die dachten niet in termen van wat NIET mag of kan, maar focusten op wat WEL kan. Op mogelijkheden.
Grote roze olifant
NLP-trainer Sabine Hess verwoordde het mooi in een van haar workshops: het menselijk brein kent het begrip ‘niet' niet. Uitleg: stel je een grote roze olifant voor. OK, heb je ‘m in beeld? Dan moet je nu NIET aan die grote roze olifant denken. Moeilijk he?! Even een vertaling naar foutloos schrijven. Denk je zoiets als: Ik mag geen fouten maken, of ik mag niet op die manier schrijven, dan ga je juist op fouten richten en op wat niet mag. Je focust juist op wat je wilt vermijden en daardoor is de kans dat je fouten gaat maken zelfs hoger. In ieder geval zet je jezelf op slot. Dus, wil je met passie schrijven? Wil je je lezer raken? En wil je daar ook nog eens veel plezier in beleven? Controle is een illusie. Laat het dan ook los. Kom uit je ‘safety zone', kom uit dat veilig lijkende en benauwde hokje en ga d'r voor! Je bent toch geen...
Wil je ook op de hoogte blijven van de
Tekstschrijver nodig blog? Klik
hier!
Reacties:
Sjoerd 12-07-2011
Hoi Wim,
Weer een leuk stukje tekst van jouw hand.
Ik ben het gedeeltelijk met je eens.
Het hangt af of de tekst me wel of weinig boeit. Boeit het me en ik zie een fout(je), dan zal ik daar niet over vallen.
Boeit het weinig en je ziet een fout dan haak je sneller af.
Groeten,
Sjoerd.
Tekstschrijver nodig 12-07-2011
Hey Sjoerd,
Alweer bedankt voor je mooie reactie! Wat je zegt, herken ik bij mezelf. Deze blog post heb ik bewust zwart-wit geschreven. Bedankt voor jouw nuance.
Groet, Wim
Dad 13-07-2011
G'day Wim,
Grote ontdekkingen gebeuren heel vaak bij toeval of ten gevolge van een fout. Uit eigen ervaring kan ik zeggen: veel koper, goud etc. mijnen zijn destijds door toeval ontdekt. Zonder fouten geen successen! Cheers, Dad
Jur 21-07-2011
g'day mate
Nog een leuke aanvulling: De "ontdekking" van post-its was een zijstraatje in het onderzoek naar superlijm.
Tekstschrijver nodig 21-07-2011
Hey Jur,
Bedankt voor je reactie en je leuke aanvulling! ;-)
Wim
Rombout 25-09-2012
Over dit 'onderwer' schreef ik ooit volgend gedicht:
TAALDOKTER
Dit is het operatiekwartier
in din-a4 formaat: eenmaal
voorbij de kleuterklas wordt
mij gevraagd wat zwart op
wit staat te ontleden.
Gek: zo word ik in één klap
dokter en patiënt, en als ik wil,
kan ik mezelf genezen (maar
opgelet: ik wordt is dodelijk).
De ingreep duurt een jaar of
twaalf, of levenslang, voor wie
er niet genoeg van krijgt.
Daarbuiten hoor ik ver een vink,
die kon ik ooit verstaan, ik kon
er niet genoeg van krijgen.
Reageer:
